Tijdens wintersport ben je veel in de zon. Weet daarom wat de zon in de bergen doet. De schadelijke effecten van de zon worden veroorzaakt door UV-stralen. De zonkracht – dat is de intensiteit van UV-straling – is niet altijd gelijk. In de bergen kan de zonkracht tot 2 keer zo sterk zijn als op zeeniveau vanwege:

• Sneeuw zo’n 85% van de UV-stralen weerkaatst, waardoor de huid op de wintersport zwaar belast wordt.
• Op 2000 meter hoogte de intensiteit van de UV-stralen ongeveer 50% sterker is dan op zeeniveau.

Wat voor soort bescherming kun je het beste gebruiken tijdens de wintersport?
Zomerzonproducten bevatten veel vocht. Voor de zomer uitstekend, voor de wintersport verkeerd! Want door de kou (vaak vriest het in de bergen) en de snelheid die gehaald wordt wanneer we van de berg af skiën , zou een zonproduct met veel vocht de huid juist kunnen bevriezen in plaats van beschermen. Daarom is het verstandiger om een zonproduct mee te nemen dat meer lipide stoffen bevat en een hoge beschermingsfactor heeft.

Er zijn een aantal modellen op de markt:

Sunmobiel: dit is een opvouwbare zonnehemel die compact en makkelijk te verplaatsen is.

Zonnebank: dit is een model waar je helemaal in ligt. Hierdoor bereik je een egale bruining van het hele lichaam. Een nadeel is wel dat zo’n zonnebank lastig te verplaatsen is. Veel mensen hebben dit grote apparaat ook in een aparte kamer staan. Bovendien lig je niet op uw eigen zachte bed, maar op een kunststof plank. Dit apparaat is dus lastig op te bergen.

Zonnehemel: Dit is alleen de bovenkant van een schelpmodel. Meestal op wieltjes en makkelijker dan een zonnebank. Dit type solarium rijdt u zo boven het (logeer)bed. Deze is ook weer gemakkelijk op te bergen.

De lampen
Waar wordt je nu bruin van? Dat komt door de UV lampen, deze lampen geven een straling af waarvan je bruin wordt. Deze UV-straling komt ook van de zon, maar bij een zonnebank is dit zo aangepast dat je zonder problemen eronder kunt liggen. Deze blootstelling aan UV-straling is beter gedoseerd. Maar het blijft altijd uitkijken, dus goed laten informeren.

Let wel op dat zonnebanken en gezichtsbruiners het risico verhogen op huidkanker. Bij mensen onder de dertig die regelmatig naar de zonnebank gaan, neemt het risico op melanoom, de dodelijkste variant van huidkanker, met 75 procent toe.

Heb je een bruin kleurtje dan zie je er al gauw beter uit. Helaas kent ook iedereen de schadelijke effecten van de zon. De huid veroudert eerder en de UV stralen zijn schadelijk. Zelfbruiners zijn een optie in deze. Zeker tijdens de wintermaanden. Waren zelfbruiners enkele jaren nog weinig ideaal om te gebruiken, en leek je bij gebruik veel op familie van de wortel, zo lijken de laatste zelfbruiners sterk verbeterd en worden nog steeds verder ontwikkeld. Misschien hebben we straks geen zon meer nodig om een lekker bruin kleurtje te krijgen?

De werking van zelfbruiners
De werkzame stof is een synthetische suiker, DHA ofwel dihydroxyaceton. Deze stof reageert met de eiwitten van de huid en verkleurt deze. De werking begint na het aanbrengen en is na ongeveer zes uur uitgewerkt. De kleur houdt drie tot vijf dagen waarna de zelfbruiner opnieuw aangebracht kan worden. Zo blijf je een mooi kleurtje houden, ook tijdens de winterdagen.

Het gebruik van een zelfbruiner
Zelfbruiners zijn er in spray-, gel- en cremevorm. Sommigen zijn geschikt voor gezicht en lichaam, anderen alleen voor het lichaam of de benen. De kunst is om het zo gelijkmatig mogelijk aan te brengen zodat een egale bruine kleur ontstaat. Er zijn zelfbruiners die al gekleurd zijn, zodat je beter kan zien dat je het goed aanbrengt en geen plekjes overslaat. Na wat oefening zal het steeds beter gaan.

Wist u dat negen op de tien patiënten die lijden aan een licht- of zonneallergie vrouwen zijn? Tegenwoordig krijgen zelfs jonge dames tussen 25 en 35 jaar steeds meer last van een zonne- of lichtallergie. Tot deze conclusie is de Nederlandse dermatoloog Thomas Rustemeyer gekomen.

Het recente onderzoek laat duidelijk cijfers zien dat negen op de tien patiënten met een zonneallergie vrouwen zijn. Wetenschappers konden nog geen sluitende verklaring vinden voor dit fenomeen, maar ze vermoeden dat het zonlicht ervoor zorgt dat de huid een allergeen vrijmaakt in het lichaam. Jonge vrouwen een sterker immuunsysteem hebben dan hun mannelijke collega’s en hierdoor reageren ze sterker op zonlicht.

Er is ook een verandering in de levensstijl van vrouwen de laatste decennia. Vrouwen zijn niet meer de typische huismoeders van vroeger, maar hebben nu dezelfde jobs als mannen. Vrouwen zitten voornamelijk binnen (bv. kantoorjobs) en tijdens vakanties trekken ze direct naar uiterst zonnige gebieden op vakantie. Deze trend zou dus aan de basis van de verhoogde gevoeligheid liggen.

Wat is een zonneallergie?

Hoe groot is jouw kans op een zonneallergie?

Conclusie: Vrouwen hebben dus meer kans op een zonneallergie.

Neem direct contact op met uw huisarts als u één of meerdere van onderstaande verschijnselen vertoont:

Schadelijke gevolgen van de zon mogen immers niet onderschat worden.

Risicofactoren voor zonnebrand te krijgen

Geralateerde artikels die eerder verschenen op onze website:
Hoe kan ik veilig genieten van de zon?

Wat te doen bij zonnebrand?

Wist u dat één op de tien mensen kampt met een zonneallergie? De laatste jaren groeit het aantal zonneallergiepatiënten lichtjes en vooral jonge vrouwen tussen 15 en 35 jaar lopen een groter risico. Je kunt de aandoening van zonneallergie niet voorkomen, maar je kan wel met enkele maatregelen er voor zorgen dat het niet erger wordt.

Wat is een zonneallergie?
Een zonneallergie kan optreden wanneer je je de eerste keer van het zomerseizoen intens en gedurende een lange periode in de zon zit.. Zonneallergie kan ook pas na verschillende keren zonnen opduiken. Vaak merk je op de tweede of derde dag van je vakantie aan de hals kleine puistjes die jeuken. Vandaar verspreiden ze zich naar de schouders, amen en zelfs de benen. Na vijf tot zes dagen verdwijnt de uitslag vanzelf als je uit de zon blijft. Eens je een zonneallergie hebt gehad, loop je elke zomer opnieuw risico. Hoe vaker je het hebt, hoe erger het wordt: de zone wordt groter en de uitslag houdt langer aan. Je wordt ook steeds gevoeliger voor de zon. Na verloop van tijd kun je zelfs al last krijgen bij het eerste streepje zon in de lente.

Tips tegen zonneallergie
Mensen die met een zonneallergie kampen zijn niet gebaat met een gewone zonnecrème. De meeste zonneproducten beschermen enkel tegen UVB-stralen, maar het zijn de UVA-stralen die de zonneallergie veroorzaken. Zoek dus een zonnebrandcrème die tegen beide stralen beschermt. Voor patiënten is het nog belangrijker dan bij anderen dat ze zich regelmatig insmeren en het ook elke keer doen als ze uit het water komt. Ze zonnebaden ook best geen uren aan een stuk en moeten de periode tussen 12 en 16 uur in de schaduw doorbrengen. Daarnaast is het ook heel belangrijk dat je je lichaam laat wennen aan de zonnestralen. De eerste blootstelling aan de zon beperk je best tot een half uur tijdens de minst hete uren van de dag.

Er bestaan verschillende soorten zonneallergiëen.
Sommige zonneallergiëen hebben een duidelijke oorzaak, andere dan weer niet.

Welke vorm komt het meest voor in de Benelux?
De polymorfe lichteruptie, ook wel PLE genoemd, komt het vaakst voor bij mensen. Polymorfe lichteruptie is tamelijk vervelend voor je, maar meestal niet zo ernstig. PLE is ook erg herkenbaar door volgende kenmerken:

* Bij normale blootstelling aan de zon krijg je jeukende (meestal rode) bobbeltjes en soms ook rode vlekjes of kleine blaasjes op de huid.
* De rode huiduitslag heeft een voorkeurplaats op het lichaam, vooral op de V-halsuitsnijding en de armen komt het het vaakst voor. Met andere woorden, niet alle huid die aan de zon blootgesteld wordt, reageert allergisch. Het gezicht en de handruggen, die toch het allermeest in de zon worden blootgesteld, worden minder vaak getroffen door zonneallergie.

De allergische reactie verdwijnt meestal vanzelf binnen enkele dagen en bijna altijd binnen 2 weken, op voorwaarde dat de zon blijft. Ziet je huid weer zon, dan herbegint het allergisch proces van vooraf aan.

Meestal begint een zonneallergie plots tussen de leeftijd van 15 en 30 jaar. Je wordt er dus niet mee geboren, een zonneallergie overkomt je gewoon. Je kunt het verschillende tientallen jaren hebben, maar het heeft de neiging om te verdwijnen bij het vorderen van de leeftijd.

Vrouwen krijgen vakaer last van een zonneallergie dan mannen. Een Leuvens onderzoek (uit 2008) bij 12.000 studenten wees uit dat 1 op 7 vrouwelijke studenten deze specifieke vorm van zonneallergie hadden.

De dosis zonlicht die nodig is om de letsels uit te lokken verschilt van persoon tot persoon. De een hoeft hier maar een half uur in de zon te zitten, de ander krijgt pas na weken vakantie in het zuiden huiduitslag.

Oorzaak van zonneallergie?
Waarschijnlijk is PLE een allergie in de echte zin van het woord, waarbij het immuunsysteem zich keert tegen iets in het lichaam zelf. Dat ‘iets’ is nog altijd tot op heden niet ontdekt. Nochtans is er al erg veel wetenschappelijk onderzoek naar verricht, omdat PLE behoorlijk vaak voorkomt.

Waarom vooral vrouwen het krijgen is een groot vraagteken. Vrouwelijke hormonen en de pil zijn de gebruikelijke verdachten bij ziekten met een voorkeur voor dames, maar ze gaan in deze volledig vrijuit.

Er bestaat trouwens een andere vorm van zonneallergie die de tegenovergestelde doelgroep heeft: oudere mannen. Ook hier blijft het gissen naar de oorzaak.

Diagnose zonneallergie
Meestal stelt de arts de diagnose op basis van je verhaal. Vaak is de huiduitslag alweer weg wanneer je bij de dokter komt. Met een digitaal fototoestel kun je de letsels zelf fotograferen, maar de foto is meestal niet scherp genoeg voor een goede diagnose. Eventueel wordt een lichttest uitgevoerd. Met een UV-lamp gaat men na op welk stuk van het lichtspectrum je huid reageert en probeert men de letsels uit te lokken, om te weten te komen hoe ze eruitzien.

Behandeling zonneallergie
De jeuk kun je verzachten met een zalf of gel op basis van cortisone, of met antihistaminicatabletten. Jeukt het heel erg, dan zijn een cortisonespuit of –tabletten te overwegen, maar alleen dan.

Preventie zonneallergie

Een middel tegen zonnebrand kan je beschermen tegen een nieuwe aanval, maar niet elk product is daarvoor geschikt. Het moet extra goed beschermen tegen UVA-stralingen.

Ten slotte kun je je huid langzaam laten wennen aan de zon door lichttherapie. Dan word je tijdens een aantal sessies in een belichtingscabine blootgesteld aan toenemende hoeveelheden zonlicht.

Een te hoge blootstelling aan de zon is één van de belangrijkste factoren voor de ontwikkeling van huidkanker. Om de mensen te wijzen op de risico’s, lanceert het Belgische ministerie van Volksgezondheid de informatiecampagne “Veilig in de zon 2009″. “Het is een misverstand dat je niet bruint als je zonnecrème aanbrengt”, aldus de organisatoren. Meer fabeltjes over zonnebrand lees je hier.

Huidtype – Huidkanker
Belangrijk om weten is om eerst het huidtype van de persoon in kwestie te bepalen. (Lees Welke huidtype heb ik?) Iemand met een huidtype 1 die zich matig blootstelt aan de zon is het best gebaat met een hoge bescherming en een factor (SPF) tussen de 30 en 50, daar waar iemand met huidtype 4 genoeg heeft aan een lage bescherming en een beschermingsfactor van 6 tot 10.

UVA- en UVB-stralen
Steeds meer producten moeten het UVA-logo gaan dragen. Deze producten beschermen niet alleen tegen de ultraviolette B-stralen (UVB) van de zon, maar ook tegen de ultraviolette A-stralen, die even nefast kunnen zijn voor de huid.

Tips

Een paar nuttige tips kunnen tot slot al heel wat ellende voorkomen.
- Traditioneel wordt gewezen op het belang van beschermende kledij en accessoires (zonnebril, hoedje) en het vermijden van overmatige blootstelling en zonnebrand.

- Een goede zonnecrème is onontbeerlijk. De organisatoren ontkrachten in dit verband de mythe dat mensen die een zonnecrème gebruiken minder (snel) bruin worden.

Kinderen
De grootste voorzichtigheid is geboden bij jonge kinderen. Langdurige blootstelling aan de zon en frequente zonnebrand op jeugdige leeftijd hebben vele jaren later een invloed op de ontwikkeling van huidkanker. Voor baby’s van minder dan een jaar geldt algemeen dat ze best ten allen tijde in de schaduw blijven.

Lees meer over de campagne (Veilig in de zon.be)

Fabeltjes en weetjes over zonnebrandmiddelen

De zon is weer lekker in het land en natuurlijk wil iedereen lekker op het strand liggen zonnen, maar onderschat de schadelijke invloed van de zon niet! Na vele jaren van campagne voeren bestaan er nog steeds veel fabeltjes over zonnen en de bescherming tegen UVA- en UVB-stralen. Laat je er niet door van de wijs brengen en voorkom rimpels, ouderdomsvlekken en ander – erger – leed aan je lichaam.

1. Als ik een zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor gebruik, word ik minder bruin?
Fout ! Je lichaam wordt wellicht minder snel bruin door de hogere bescherming.Hoe bruin je kan worden, is namelijk erfelijk bepaald.

2. Als ik een zonnebrandcrème met een adequate beschermingsfactor gebruik, kan ik veilig zonnen ?
Fout ! Als je helemaal veilig wilt zijn in de zon, dan is er maar één oplossing, en dat is niet zonnen. Ga je in de zon, dan is het belangrijk dat je je huid goed beschermt. Een anti-zonnebrandmiddel is een must. Breng de zonnecrème minstens een hald uur voor je de zon ingaat aan en herhaal deze handeling ook tijdens het zonnen met regelmaat en in ieder geval na elke duik in het water. Besef dat de zon je huid verandert. Blootstelling aan de zon versnelt het verouderingsproces, versnelt de vorming van rimpels en ouderdomsvlekken en vergroot de kans op kwalijke huidkanker.

3. Als ik bruin ben, kan ik maar beter niet scrubben want dan gaat mijn kleurtje eraf ?
Fout ! Je scrubt je kleurtje er niet af, maar wel de dode huidcellen. Je huid is egaler en wordt mooier bruin in de zon. Scrubben heeft dus geen effect op je bruine huid, enkel op je dode huidcellen.

4. Als ik bruin wil worden, moet ik eerst rood worden ? Klopt dit?
Fout ! Rood worden is geen stadium waar je doorheen moet als je bruin wilt worden. Rood worden is een teken dat je aan het verbranden bent of verbrand bent. Vermijd daarom de heetste uren van de dag en gebruik altijd een anti-zonnebrandcrème. Bescherm je zonodig met een parasol en met kleding. Let wel op, natte kleding laat de zon veel beter door dan droge kleding.

5. Als ik bruin ben, zie ik er jonger en mooier uit.?
Fout ! Een vleugje goudbruin staat misschien gezond, maar overdrijf niet. Overigens zijn er hele werelddelen waar een zongebruinde huid juist als ‘niet chic’ wordt beschouwd en waar men er alles aan doet om de huid zo licht mogelijk te houden. Denk maar aan Aziatische landen.

6. Iedereen moet de zon in voor de aanmaak van vitamine D ?
Fout ! Tenminste, het ligt wat genuanceerder. Zoals het hier gezegd wordt, klinkt het bijna als een excuus om maar heerlijk lang en intensief in de zon te gaan liggen bakken. Voor de aanmaak van vitamine d daarentegen zijn een paar ommetjes naar de bakker om de hoek al voldoende.

7. Als ik een waterproof product gebruik, hoef ik me na het zwemmen niet opnieuw in te smeren.
Fout ! Een waterproof anti-zonnebrandmiddel beschermt je tijdens het zwemmen maar wil je veilig de zon in dan moet het ook na het zwemmen weer worden aangebracht.

8. Een zelfbruinend product beschermt mijn huid tegen de zon.
Fout ! Een zelfbruinend product gaat een reactie met het oppervlak van de huid aan waardoor de huid donkerder kleurt, maar het heeft niets met de aanmaak van pigment te maken. Een zelfbruinend product beschermt je huid dan ook niet tegen de schadelijke invloed van de zon. Er zijn wel zelfbruinende producten met een uv-filter. Lees dit na op de verpakking.

9. Met kleding ben ik beschermd tegen de zon.
Fout ! Tenminste… kleding beschermt je huid wel tegen de zon, maar het hangt van het materiaal af hoe groot die bescherming is. Hoe dichter het weefsel bijvoorbeeld, hoe beter je beschermd bent. En donkere kleding biedt meer bescherming dan witte kleding.

10. Als ik eenmaal bruin ben, hoef ik geen anti-zonnebrandmiddel meer te gebruiken.
Fout ! Een anti-zonnebrandmiddel is en blijft een must om de huid te beschermen. Pigment alleen is niet voldoende om je huid adequaat te beschermen.

Met dank aan Megan Hoff